Dit moet een bescheiden hoekje worden, met een speelse en progressieve kijk op schrijven en fotograferen. Uiteraard met de nodige relativerende zelfspot. Gerrit Komrij schreef: ' Een webblog is een ijdelheidslocatie'. Waarschijnlijk waar, maar meestal onschuldig. Dit is uiteindelijk 'werk in uitvoering.' Overname van teksten en foto's kan enkel na schriftelijke toestemming. Er is geen mogelijkheid tot rechtstreeks commentaar voorzien op deze blog. Hoogoplopende emotionaliteit hoeft niet, daar komt toch maar welles-nietes gedoe van, en gekwetste ego's. Wat voor de ene warm is zal voor een ander wellicht ijskoud zijn. Op deze blog berust elke gelijkenis met personen en/of situaties op toeval, of bestaat enkel in de verbeelding van de lezer(es). Wenst u toch te reageren? Stuur een mail via de MAILBOX in de rechter kolom.

HAIKU HERMAN

Over het feit dat Herman Van Rompuy president van Europa is geworden kan en wil ik geen uitspraken doen. Ik ben terzake geen kenner, geen deskundige in deze materie. Ik kan dus enkel, en welgemeend, 'proficiat' zeggen. Een eer voor Vlaanderen.

Rond de middag kreeg ik een telefoon ...of ik, als notoir haikudichter, voor het Nederlandse NOS-radioprogramma 'Met het Oog op Morgen,' (een dagelijkse late-night-talkshow, al 33 jaar tussen 23.00 en 24.00 uur op radio 1) een mening kon geven over Herman van Rompuy als haikudichter?

Neen, geen sprake van!  Herman van Rompuy is wel een gelegenheidsdichter maar echte haiku's heeft hij tot nu toe nog niet veel neergezet En dat moet ook niet, dus valt er weinig te zeggen. Vrijheid-blijheid. Wie ben ik trouwens om een en andere dichter te beoordelen?

Waar ik vooral geen zin in heb is om iemand aan te pakken via een radioprogramma. Ik gun de kersverse president de vrijheid van het schrijven. Basho zei: ' Leer de regels en vergeet ze.' 

Het komt mij niet toe andermans haiku's op hun merites te beoordelen. Ik ben leraar, jurylid noch haikumeester en verkies in deze de luwte van de zijlijn, zonder verdere commentaar.

De echte en historische haikuspirit heeft het niet over het neersabelen van anderen noch over een ego-trip of het prediken van integer zijn. Mijn contact met Herman de dichter bestaat, het blijft echter privé en heeft niets met Europa noch met politiek te maken. Poëzie is in deze puur en zonder 'vierschaer'. 

20-11-2009, 00:51:11 Geert Verbeke

HERFST

15-11-2009, 13:51:30 Geert Verbeke

TAAL

Taal is een boekanier die het mes op de keel zet. Schrijven om te blijven ondanks het feit dat woorden over de slijpsteen gingen van miljoenen monden. Liever kunstig dan kundig? Taal is een oud verhaal met craquelures in de lakverf. Kleur bekennen met sleetse woorden heeft weinig glans. Maar weinig is beter dan het oplossen in weerspannigheid en twijfel.

Taal is kleppen over lepelaars, fiorituren en bravoures. Nooit eenduidig maar altijd verscheidene interpretaties toelatend. De tegenspraak is ook altijd aanwezig, rechtlijnigheid als bochtenwerk. Er is repulsie, afstoting als veiligheidsklep. Het niet willen gehoord hebben, het doen alsof luchtledigheid in de zinnen sluipt. Taal is reddingsboei noch klimtouw,  ze is vooral onbeholpenheid, camouflage.

Elke vertelling is een labyrint met veel ontsnappingsroutes. Of juist weinig. Wie is verteller of vertelster? Welk mombakkes hebben de zinnen voorgebonden om vaag te kunnen blijven? Niet kwetsen, niet schofferen als opdracht. De kerk in het midden. Waterpas en vooral glad. Soms is taal vuurwerk die van geruisloosheid in één klap oorverdovend knalt. Soms is het woord slonzig, bij gebrek aan animo. Zo worden oren uiteindelijk potdoof.

Pas terug van de prijsuitreiking van de haikuwedstrijd 'De Fluweelboom'. Dit konijn hier kreeg de vierde prijs en een certificaat. Een eervolle vermelding met de haiku:

14-11-2009, 16:22:45 Geert Verbeke

HERFSTIG...

Hij stopt even met schrijven en kijkt naar buiten, de blaadjes van de meidoorn zijn geel als honingkoek. Twee ekster knallen speels tegen elkaar op terwijl de kat van de buren dichterbij sluipt. Het kabaal, de grote klauwen en de opengesperde eksterbekken zijn blijkbaar leerzaam. De poes verdwijnt onder de ligusterhaag.

Schrijven is een solitaire bezigheid. Patience. Precies formuleren ondersteunt het uitspitten van emoties en reflecties, zonder sensatiezucht of zelfbeklag. Alles wat is, reikt verscheidenheid aan. Hij voelt zich sterk genoeg om dit meanderen op te vangen. Tegenwind kan krachtig zijn, maar hij voelt dat zijn wortels voldoende grip hebben. Uiteindelijk is hij een einzelgänger, iets om als lenig en vuurvast te ervaren. Wat niet te vreten is laat hij liggen. Hij maakt geen deel uit van het verenigingsleven. Afbouwen is positiever dan afbreken, het is een kwestie van de rolverdeling goed te bekijken. In een 'boerenklucht' wenst hij zelfs geen figurant te zijn. Sommigen slijmen, anderen hakken op elkaar in. 'Reculer pour mieux sauter,' is zowat zijn lijfspreuk. Die wenst hij te handhaven.

Hij oriënteert zich op nauwkeurig waarnemen, het observen als leerschool. Het triviale laat hij met plezier aan zich voorbijgaan. Eenmaal de bagger ontdekt trekt de verstandige boer zijn klompen aan.

SPEELTUIN

 Akpafu Adomin of Pieperzele-les-bains? Het maakt hem niets uit. De hele wereld is zijn speeltuin. De papierversnipperaar vermaalt een stuk verleden: Sabam, uitgeverijen, tijdschriften, platenfirma’s. Veel gaat de deur uit. Onleesbaar en zacht genoeg om er paaskuikens in te laten rusten. Map na map leegt zich. Het is geen tabula rasa maar een weloverwogen afstandname. Zonder boosheid, zonder verzuring. Alles wat op zijn pad komt zal wel zijn zin hebben, ook al snapt hij niet alles. Dat moet ook niet, veel stekelige dingen gebeuren buiten een mens om. Hij kan blijven denken aan contractbreuken, wrevel en flagrante onrechtvaardigheden, maar dat doet hij liever niet. Wie boven het maaiveld uitsteekt maakt men graag een kopje kleiner. Héhé, wat is zijn hoofd licht nu er geen body meer aan vastzit.

Hij heeft zowat alles gehad. Van dure rechtszaken bij echtscheidingen tot onbekwame uitgevers. Hij kiest dus resoluut voor kleinschaligheid. In wezen is er niets dat nog moet. Hij is best tevreden met het afgelegde parcours ook al was iets te vaak uit de bocht gaan deel van het soms onnozele spel.  Aan de toetsen is hij een geboren verteller, de nieuwe composities die hij instudeert keren heel groovy terug in meeslepende vervolgdagen.

REFLECTEREN

Verdraagzaamheid in plaats van clash. Haibuns schrijven is reflecteren over de vaagheid van krijtlijnen, de beslotenheid van verwondering, de kwetsbaarheid van rupsen.

Dauwdruppels en het vliegeren zijn even belangrijk als de graaslanden en het eggen. Het blijft hoe dan ook koorddansen want het triviale ligt overal op de loer, gelukkig loenst het een beetje zodat het geschut op onscherp staat.  De oude meesters negeert men liever. Wat hij begrijpt, want dan staan die in het zonnetje en dat kan een schaduw afwerpen. Balsturig uithalen of teveel gewicht aan de onvolkomenheden toedichten is verloren energie. De wereld blijft in zijn bekoorlijke chaos rondjes draaien; de waarheid woont veelzeggend op de begraafplaatsen.

Het gespetter van koeienvlaaien is uiteraard geen cantate van Bach, maar beide fenomenen horen de aarde toe. Net zoals de mens beweegt en halt houdt in zijn warrigheid en zijn waardigheid.

In een Grieks eethuis een tafel, alleen voor zichzelf, reserveren heeft hij meermaals gedaan. Zonder schroom, er was gewoon niemand om mee te tafelen. Er waren zelfs geen geesten om bezit van hem te nemen. Er was alleen de weemoed van een bouzouki en de stem van Melina Mercouri. Messogio…

13-11-2009, 00:45:58 Geert Verbeke

11-11-2009, 18:52:48 Geert Verbeke

SCHRIJVEN

 3 HAIBUNS

SCHRIJVEN 

Dat er ooit eerst een versie was van zijn jongste boekje spreekt vanzelf. Daarom nog niet direct een krakkemikkige kladversie maar eerder een soort aanlooptekst, een groeitekst met voorlopig karakter. Hij is wel van plan toekomstgericht niemand nog een voorlopige tekst voor te leggen, want later volgt hoe dan ook toch een vergelijkend warenonderzoek en dat is het laatste wat hij beoogt.

Simpel, wat leesbaar is voor de ene, is het daarom niet voor een andere lezer. Hoofdzaak is dat hij als schrijver geen half werk doet. Schrijven blijft een aangenaam iets dat diepte en warmte aanreikt. Juist aangeven hoe het schrijversproces in zijn werk gaat wil hij niet. Kan hij niet.

Hij kiest voor de derde persoon enkelvoud, de hij-vorm. Deze HIJ is niet zijn alter ego, het blijft een verzonnen iemand. Een anonieme doorgever tijdens de fakkelloop naar Athene. Of is het de hardloper naar de boekhandel in Harderwijk of de renner naar de fietszaak in Gullegem? De hij-vorm vormt een uitdaging in afstandelijk schrijven, wat emotioneel wel niet neutraal is maar toch meer om taal en vaardigheden draait dan om een psychologisch uitbenen.

Van de cursus 'gericht beelddenken', bij Prof. Ghislaine Bromberger, heeft hij onthouden dat er mensen zijn die bij een discussie allerlei smoesjes gebruiken om zich ver van het inhoudelijke te kunnen houden. Een citaat wordt bijvoorbeeld meteen als een deel van een brief gezien en dus wordt 'schending van het briefgeheim' ingeroepen om toch maar niets te moeten debiteren over het inhoudelijke. Pilatus waste op dit ogenblik zijn handen.

SMETVRIJ

Met een smetvrije communicatie, zet men in wezen de modale lafheid in de vitrine. 'Wir habben das nicht gewusst,' als doekje tegen het bloeden mag verdwijnen. 

Geen stelling nemen is ook een stelling, al is dat niet voor iedereen duidelijk. Of juist wel? Men heeft uiteindelijk een eigen clubje opgericht. Het triumviraat van de achtbare voorzitter, secretaris en penningmeester vergaderen , via een beurtrol, bij elkaar thuis. En petit comité. Er wordt besloten en geschoten bij het leven. Goedkope cognac als trooster. Wie niet met ons is, is tegen ons.

Hij brengt geen persoonlijke wrevel onder woorden, enkel een speelse waarneming waarbij hij zich niet meet met giganten als Piet Grijs, Jeroen Brouwers of Gerrit Komrij. Mensen tegen het zere been schoppen hoeft niet, want te vaak blijkt dat de zelfverklaarde 'savants' zelfs geen pijn meer voelen. Tenzij aan het eigen ego. 'Empathie,' is bargoens in deze gelederen.

Van tetteren komt uiteraard etteren. Eigen schuld. Men is heiliger dan de paus en maskeert het eigen gevoel van minderwaardigheid met een daverend Berufsverbot. Het bestuur voor, en de redactie na. Blablabla. Uiteraard zijn sommige bestuurders wel zo schrander, dat ze een redactie het vuile werk laten op knappen, knechtjes van ijdeltuiterij en zelfbedachte censuurregels voeren zo het modale woord. Eigen dorpsgeest eerst. Deze en gene komen niet in het bloemenmagazine. Hij niet op het voetbalveld en zij niet in de fotoclub. Hij wel in de klaverjassenclub en zij niet in de Bingo-raad. De slingerbeweging van Pinocchio of de wijsheid des Heren?

Literatureluur...

ZONDER RANCUNE

Alain Souchon zingt: ‘On peut pas aimer tous les gens. Y a une sélection. C'est normal. On lit pas tous le même journal…’

Hij neemt nog een slokje van zijn whisky, zonder gulzigheid maar intens savourerend. Anderen drinken melk, met of zonder honing. In het verschillend zijn is iedereen gelijk. Wie enkel van Bach geniet mist waarschijnlijk evenveel als hij die enkel van blues of ragtime houdt. Kruisbestuiven is een werkwoord. Hij kiest voor het amalgaam, de mengelmoes. Het leven als smeltkroes, zonder eenrichtingsverkeer, leert proeven van het onbekende. Boterraapjes, chocolade met citroenschilfers, Deense kaas en Free Jazz zijn evenveel dwaalwegen vol verrassende invallen en invullingen. Er is geen vaste code, geen dwingende behoefte, geen voorgekauwde mening. Die smaakt trouwens altijd naar het speeksel van een ander. Er is geen heilig moeten! Afstoting is een goed verschijnsel. ‘Neen’ zeggen aan het ja-knikken, ‘ja’ zeggen aan de weigering. Het geijkte pad loopt dood, meanderen is de boodschap. Mooi en hedendaags is gelukkig nog geen contradictio in terminis.Voorgeschreven regels bevatten veel oudewijvenpraat, voer voor angsthazen en konijnen met pleinvrees. Elke dag kan in geheimzinnige kalligrafie gevat worden met het irrationele als uitnodiging. Verbanden aangaan met alles en iedereen is schitterend want het meest angstaanjagende is de mens in zijn eigen hulpeloosheid, in zijn eigen drijfzand.

07-11-2009, 10:16:20 Geert Verbeke

BOEKENBEURS

Twintig jaar samen, in verwondering en liefhebben. Dit is de tijd van zijn leven omdat tederheid samenvalt met vertrouwen en heel veel warmte. Na de zestig wordt een mens meer dan ooit een sprokkelaar van onvermoede tinten en verrassingen. 'Retirer pour mieux sauter,' is deel van de hinkelbaan, deel van de wandeling in tijd en ruimte. Toevallig, is zijn vrouw op reis in Ghana, zodat hij toch eventjes overweegt alleen naar de Antwerpse boekenbeurs te trekken. Wat hij uiteindelijk niet doet.

Grasduinen in kookboeken die geen uitstaans hebben met literatuur, is zijn ding niet.  Hij opperde vorig jaar reeds: " Vanaf volgend jaar kom ik niet meer naar de energievretende sauna-boekenbeurs. Met het uitgespaarde geld van de trein en het toegangsticket kan ik mij een extra boek aanschaffen. Pakweg de nieuwste van Murakami, iets van Gerrit Komrij of van Rutger Kopland. Een verzameluitgave met leeslint of een handzaam boekje van Harry Mulisch, het maakt weinig uit als er maar verfijning aanwezig is."

Het meest geniet hij van de oude haikumeesters, daarom houdt hij zijn hart vast voor de dag dat Vlaamse politici hun  schotse en scheve haiku-achtige versjes op het publiek zullen loslaten. Hij leest liever geen meligheid, geen pseudo haiku's over oma's die spreken over een kudde vlinders. Of is het een zwerm koeien?

Er is voor elke uitwas wel een nieuw label te verzinnen. Onbegrijpelijk gebrabbel in zeventien lettergrepen heet voortaan een 'surrealistische haiku'. Misschien omdat 'dom versje' niet echt goed bekt?

Hij spaarde wat extra centen en overwoog even  zich de 'Brieven van Vincent van Gogh,' aan te schaffen.  Een volledige geïllustreerde en geannoteerde uitgave onder redactie van Leo Jansen, Hans Luijten en Nienke Bakker. 2180 schitterende pagina's  in 6 lijvige delen. Een uitgave van Amsterdam University Press, prijskaartje: 325 euro. Later zelfs 399.  Zonder cijferwerk besluit hij dat deze aankoop geen investering is voor in zijn oude dag. Gelukkig zijn er nog betaalbare schatten om het dagelijkse leven bescheiden te transcenderen. Bijvoorbeeld de cd 'JAZZNAVOUR.' Hij kent zijn budget. Hij heeft alvast een neus voor koopjes... 

06-11-2009, 05:35:12 Geert Verbeke

SNIPPERDAG

Nu alle instrumenten, de deur uit zijn kan de muziekkamer een schrijversnest worden. Noem het een stilteplek, een reflectiekamer, een bezinningsoord. Eerst moet er uiteraard nog een afronding komen. Een paar letterlijke snipperdagen, waarbij alle dossiers die met muziek te maken hadden beëindigd worden. Bladval. De neerslag van contracten, weigeringen, pogingen tot communicatie, indianenverhalen en vage beloftes gaan gezapig door de versnipperaar. Papier is zelfs in deze heel gewillig. Het realiseren van projecten zat vol versnellingen, verrassingen en veel  toestanden, van mistig tot hilarisch. Op een dag raakt het vat vol en dan begint de leegloop. 

De boeiende muziekwereld reikte een brede inkijk aan, waarvoor dank, maar BV (Bekende Vlaming) worden is/was niet meteen een rozenpad. Laat maar zitten. Er was de uitgeefster die hoe dan ook een andere naam uitzocht, want 'Geert Verbeke' bekt niet goed in het Engels of in het Frans. "Alsof dat in het Nederlands zoveel beter zou zijn," meesmuilde ik. Het contract voor een solo-cd werd meteen gewist en de mastertapes verdwenen voor een paar jaar in de brandkast van het platenbedrijf. Je zult maar iets ondertekenen en toch denken aan: 'niemands meester, niemands knecht'. Met anderen musiceren was fijn, eventjes toch. Opnemen was nog uitdagender, op het spoor komen van opraapklanken was heerlijk. Goede oorspijs. Concerteren stond gelijk aan roofbouw, een mondharmonica is als keuze verstandiger dan het rondzeulen met percussie. Tafels, klankschalen, koffers, gongrekken en cimbalen hebben een zwaar soortelijk gewicht. En ja, modale huisconcerten tellen minstens dertig treden.

Map na map raakt nu ook de leegte aan, de achteruitkijkspiegel is overbodig. Wat geweest is was vruchtbaar, al was het maar inzake afleren. Soms loopt een mens aan zichzelf voorbij, dan krijgt de gezondheid inspraak.  Het is beter de teugels te vieren eer de knol op hol slaat.

02-11-2009, 00:18:57 Geert Verbeke

HERFST IN HAIGA'S 

Tijdens het voorbereidende werk van deze haiga's,  de gloednieuwe cd COMME ON EST VENU van VAYA CON DIOS beluisteren was een goede ingeving. Dani Klein klinkt sprankelend met indringende teksten en ontroerende muziek. Schitterend!

30-10-2009, 16:50:08 Geert Verbeke

WIT OP ZWART

Zijn percussieve instrumenten hebben hun koffers gepakt en zijn verkast naar Bretagne. Ze zullen er mensen uitdagen om samen te musiceren in verbondenheid en verwondering.

Een deur ging dicht, een andere staat misschien op een kier. Al is er niets dat dringt. Hij verwacht geen vervanging, er is geen omruiling. Een kameraad zei: 'dat moet pijn doen.' Hij heeft hem aangekeken, van boven zijn bril met zijn kopje op 45 graden naar bakboord, terwijl hij grijnsde: 'Ik pleeg geen roofbouw op mezelf. Het is genoeg geweest. Als de wind niet langer opsteekt worden de papieren draken geborgen en de zeilen gestreken.'

Tijd voor een stel nieuwe potloden. Hij ontdekte zopas iets heel uitdagends, met wit potlood op zwart papier tekenen. Héhé, terugvallen op vertrouwde technieken vervalt. Het is nieuw. Tongpuntje uit de mond en de eerste parapluvormige lichamen met wuivende tentakels komen tot ontwikkeling. In zijn binnenste hoort hij de Noordzee. Hij staat op het staketsel van Oostende, volgt met argusogen het licht van de vuurtoren die de laaghangende wolken streelt.

Mist komt opzetten. De stadslichten doven uit in de nevel. Hij denkt dat hij maar eens zijn bed moet opzoeken, met een boek van Jean Baudrillard. De vitale illusie, over een raadselachtige wereld gezuiverd van elke illusie.

25-10-2009, 08:45:19 Geert Verbeke

HERORIËNTATIE

Alle instrumenten spoorden richting Bretagne, jongeren kunnen meteen aan de slag en het slagwerk. Het is zoals mijn vriend Yanto schrijft: 'Het moet een goed gevoel geven dat alle instrumenten ineens de deur uit konden om  ergens anders weer te klinken. Jouw muziek is nu in een hogere boventoon  gaan klinken. Je hebt een prachtige vorm gevonden om dat te laten  gebeuren.'

Zo voelt het inderdaad aan. Minder is meer. Een heroriëntatie dringt zich soms op. Een 'stop ander gebruik', een aftellen om dan een hoge vlucht te nemen. Dat voelt goed aan. De jongste nieuwsjes verwerken: iemand uit de wijk met kanker, een zoveelste heelkundige ingreep voor een buur, Magrietje is niet meer, honger in de wereld. Het broze verhaal van de mens en zijn verwondering.

Sting heeft een nieuwe cd uit: 'If on a winter's night.'

www.sting.com & www.deutschegrammophon.com/sting-ifonawintersnight

Een toverschijfje met schitterende winterliederen. Ontroerend mooi en dus een heuse aanrader. Ik neem er ook 'Christmas in the Heart' van bolleboos Bob Dylan bij, een grootmeester in eenvoud en directe zegging. De integrale opbrengst moet miljoenen hongerigen spijzen.

De geestelijke vader van Jommeke, Jef Nys, is niet meer. Veel brave kindjes zullen dat als een gemis aanvoelen. Anderen hebben nooit van deze strip gehouden, het moraliseren lag er te vingerdik op, de tekenstijl was te voorspelbaar. Fermettestijl! Geef ons maar Guust Flater, om veel te relativeren.

Minder is meer? Veel dvd's en boeken gaan straks nog de deur uit. Wat rest moet pure kwaliteit zijn. Heroriënteren zuivert uit, een teveel aan ballast gaat overboord. Aftellen om een hogere vlucht te nemen. In het beperken zit ruimte op overschot. Minder bezit maakt een en ander overzichtelijk. Straks is de muziekkamer een bescheiden werkruimte, een schrijfhoek gericht op taal en tekenen, schilderen en fotograferen.

De papierversnipperaar is momenteel een dossiervreter, letterlijk. Herfst vraagt om een grote kuis, al is het niet meteen een dwangmatige tabula rasa. Het is een in balans brengen. Een aanbrengen van voetstappen in verse sneeuw.

Straks beschik ik over een laptop. Een welgekomen luxe die me dankbaar stemt. De leeftijd is er om bladzijden om te slaan, punten te plaatsen en waar nodig de vlakgom te gebruiken. Dankbaar voor de geboden kansen, met mijn fijne vrouw Jenny, mijn kinderen en al de vrienden die blijvend aanwezig zijn, ook zij die reeds een of andere andere oever bereikten. Waar ik verder niets over afweet. Wat groter is dan mezelf kan en wil ik niet benoemen. Al is er zelfs taal voor het onzegbare.

De auteur in mij is meer dan ooit gefocust, de lat blijft hoog liggen al valt er niets te veroveren, ook niets te bewijzen. Vandaag was er een bericht van een uitgeverij uit India:

Feestelijk bedankt. Ik ben geen literaire criticus noch een welwetende recensent. Laat mij maar bescheiden dichter zijn zonder gelijkhebberige kritiek. Scalpenjacht of heiligverklaringen zijn mijn ding niet. Laat elke schrijver zijn eigen stem hebben, zonder geblaat van op de zijlijn. Ik heb geen waarheid in pacht.

24-10-2009, 20:45:00 Geert Verbeke